Hypotheek en (echt-) scheiding

Hypotheek en (echt-) scheiding

Wanneer er sprake is van een echtscheiding of een relatiebreuk waarbij er een (gezamenlijke) eigenwoning in het spel is, dan is deskundig advies noodzakelijk. De wet- en regelgeving op het gebied van echtscheiding in relatie tot een eigenwoningschuld is zeer complex. Hieronder staat een aantal situaties beschreven die relevant zijn bij echtscheiding. Overigens wordt hiermee niet alleen het beëindigen van een huwelijk mee bedoeld, maar ook het beëindigen van een samenwoonrelatie of een geregistreerd partnerschap waarbij een gezamenlijke woning een rol speelt. In een zo vroeg mogelijk stadium vernemen wij het voornemen om de relatie te beëindigen om zoveel mogelijk toegevoegde waarde te kunnen bewijzen. Wij werken vaak samen met een eventuele mediator of echtscheidingsadvocaat. Vraag ons om advies.

Woning met NHG

Wanneer er sprake is van een woning die met een hypotheek met NHG is gefinancierd, dan zijn er diverse mogelijkheden. In principe zal er altijd worden gekeken naar de mogelijkheid dat één van twee toekomstig ex-echtelieden in de woning kan blijven wonen. NHG heeft hier een duidelijk protocol voor ontwikkeld. Het is hierbij van groot belang om de aanstaande echtscheiding te (laten) melden bij huidige geldverstrekker. Wij zijn in dit traject van grote toegevoegde waarde. Als bijlage is de proceskaart opgenomen van NHG. Vraag ons om advies.

Woning zonder NHG

Wanneer er sprake is van een woning zonder NHG, dan geldt het beleid van de betreffende geldverstrekker ten aanzien van echtscheiding. Er zijn geldverstrekkers die in zekere mate willen afwijken van de standaardnormen, maar er zijn ook geldverstrekkers die een beperkte afwijking wel accepteren. Vraag ons om advies.

IV-toets

De IV-toets staat voor de inkomens- en vermogenstoets. Bij het beoordelen van de mogelijkheden om een woning op eigen naam (of juist naam van de ander) te krijgen zal er worden gekeken naar de werkelijke te betalen lasten, het inkomen en het vermogen. NHG vraagt hiervoor zeer veel informatie op. De wijze waarop getoetst wordt is anders dan de norm die wordt gehanteerd bij acceptatie van een hypotheekdossier. Vraag ons om advies.

Afwijking van Gedragscodenormen

Een echtscheiding is een situatie die niet voorzien was bij het aankopen van een woning. Het gedwongen verkopen van een woning, met een mogelijke restschuld moet worden tegengegaan. Om deze reden staat het geldverstrekkers vrij om – binnen redelijkheid – te beoordelen of de lasten van een woning door één van de ex-echtelieden betaald kan worden. Deze afwijkingsmogelijkheden worden niet door iedere geldverstrekker (in dezelfde mate) toegepast. Vraag ons om advies.

Woning met overwaarde

Wanneer er sprake is van overwaarde op een woning dan zal de ex moeten worden uitgekocht. Voor het deel van de reeds bestaande schuld en voor het deel van de overwaarde van de ex wordt fiscaal een nieuwe lening gestart waarop de nieuwe regels van toepassing zijn. Bij een groot bedrag aan overwaarde en dus een grote uitkoopsom zal een flinke financiële last ontstaan voor de achterblijvende partner, hetgeen de toekomstige betaalbaarheid onder druk zet. Vraag ons om advies.

Woning zonder overwaarde of met een hogere schuld dan de waarde van de woning

Wanneer er sprake is van woning zonder overwaarde, dan hoeft er geen verrekening plaats te vinden. Wanneer er sprake is van een restschuld die wordt overgenomen door de achterblijvende partner, dan moet de vertrekkende partner de achterblijvende partner in beginsel vergoeden voor de restschuld die er wordt overgenomen. Ook kan de vertrekkende partner diens aandeel van de negatieve overwaarde aflossen uit eigen middelen of met een andersoortige financiering. Vraag ons om advies.

Woning toedelen aan één de partners

In het echtscheidingsproces moet worden beoordeeld of het mogelijk is om de woning en de hypotheek toe te delen aan één van de toekomstige ex-echtelieden. Ook bij een andersoortige relatie die eindigt zal dit moeten worden beoordeeld. De advocaat en / of de mediator zal zelfstandig of bij voorkeur in overleg met een gecertificeerd financieel planner dit moeten vaststellen om zodoende de informatie goed in het echtscheidingsconvenant te verwerken. Het proces om de woning geleverd te krijgen en tevens de ex-partner te ontslaan uit diens hoofdelijke aansprakelijkheid is een bewerkelijk proces. Hier gaat vaak een aantal weken over heen bij de geldverstrekker en vervolgens bij de notaris. Er vindt een levering plaats van het aandeel van de woning van de één aan de ander. Daarnaast wordt de vertrekkende partner ontslagen voor het aandeel in de gezamenlijke hypotheekschuld. Dit zijn twee handelingen die vaak (nagenoeg) tegelijkertijd plaatsvinden. Anders gezegd: door het aandeel van de woning te leveren aan de ander vindt (verplicht) ontslag plaats uit de hoofdelijke aansprakelijkheid. Vraag ons om advies.

Woning als onverdeelde boedel na de echtscheiding

In een echtscheidingsproces kan worden nagestreefd dat een woning wordt toebedeeld aan één van de partners. Later kan blijken dat dit (toch) niet mogelijk is. De woning blijft dan onverdeelde boedel. Mede om fiscale redenen is het verstandig en vaak noodzakelijk (uit financieel oogpunt) om de woning te moeten verkopen. Wanneer een woning onverdeeld is gebleven en hier rust nog een hypotheek op, dan is er nog steeds sprake van hoofdelijke aansprakelijkheid voor de gehele hypotheekschuld. Dit is vaak een ongewenste situatie voor alle partijen. Vraag ons om advies.

Echtscheiding en de belastingdienst

Wanneer je gaat scheiden spelen diverse zaken een rol. Zo zal er worden vastgesteld of er sprake is van partneralimentatie. Deze vorm van alimentatie is voor de betaler een aftrekpost en voor de ontvanger belastbaar inkomen. Vanaf het moment dat de echtscheiding wordt ingediend bij de rechtbank is het fiscaal partnerschap geëindigd. Vanaf dat moment gaat er een termijn is van 2 jaar waarbij de lasten van de (voormalig) gezamenlijke eigenwoning nog wel vrij mogen worden toegerekend aan de (voormalig) fiscaal partner. Wanneer de woning niet binnen 2 jaar wordt verdeeld, dan ontstaat de situatie waarbij niet de gehele hypotheekrente meer aftrekbaar is. De helft van de woning valt vanaf dat moment in Box III. Daarnaast is er ook sprake van alimentatiebetaling, die afgeleid wordt van de WOZ-waarde. Dit is zeer complexe materie. Vraag ons om advies.

Er kan ook sprake zijn van te betalen overdrachtsbelasting bij de verdeling. Dit is bij een gemeenschap van goederen niet aan de orde. Bij samenwoners of huwelijkse voorwaarden kan dit wel aan de orde zijn. Een overzicht van de Belastingdienst vind je hier.

Het afkopen of verdelen van de (waarde) van het aflossingsplan

Aan de hypotheek zal vaak een aflossingsplan gekoppeld zijn. Deze aflossingsplan heeft vaak diverse fiscale eigenschappen waar rekening mee gehouden dient te worden. Er zijn diverse mogelijkheden, maar er dient goed onderzocht te worden wat de situatie is. Het zomaar afkopen of verdelen van een aflossingsplan kan grote nadelige gevolgen hebben. De fiscus heeft diverse versoepelingsregels in het leven geroepen bij echtscheidingen. Vraag ons om advies.

Het verdelen van de levensverzekering

Aan de hypotheek kan ook (losse) levensverzekering gekoppeld zijn. Wanneer dit een levensverzekering is met 2 verzekerden op de polis, dan kan deze niet zomaar worden gesplitst. Daarnaast is het verstandig om te beoordelen of de levensverzekering op 2 levens beëindigd moet worden. Zeker wanneer er sprake is van alimentatierechten en –plichten of wanneer er kinderen in het spel zijn waar de kosten van worden gedeeld, kan het verstandig zijn om toch beide verzekerd te blijven bij overlijden. Vraag ons om advies.

Overgangsrecht en nieuw recht voor achterblijvende en vertrekkende partner

Voor de hypotheekschuld die bestond op 31-12-2012 bestaat overgangsrecht. Hierbij moet goed worden vastgesteld welk deel van de gezamenlijk eigenwoningschuld toebehoort aan wie. Voor het deel waarvoor de uitkoop plaatsvindt geldt nieuw recht. Dat betekent dat voor het deel waarvoor er wordt verdeeld / uitgekocht voor de achterblijvende partner een verplichting ontstaat om dat deel in 30 jaar af te gaan lossen. De vertrekkende partner heeft ook overgangsrecht voor de hoogte van aandeel in de eigenwoningschuld per 31-12-2012. Dat wil zeggen dat – rekening houdende met de overige fiscale regels – er bijvoorbeeld een deel van de nieuwe hypotheek voor een nieuwe woning aflossingsvrij geleend zou mogen worden. Vraag ons om advies.

Overige financiële aspecten bij echtscheiding

Deze informatie is vooral gericht op aspecten die er spelen ten aanzien van de eigenwoningschuld. Er zijn veel andere zaken om rekening mee te houden, zoals verzekeringen, pensioenen, verdelen van spaargelden,

Benodigde stukken bij echtscheiding en hypotheek

De stukken die benodigd zijn in het kader van een echtscheiding staan elders beschreven.

Cijfers over echtscheiding (CBS)

Echtscheiding.PNG

Echtscheiding2.PNG

Echtscheiding3.PNG

Kosten echtscheiding

 

Filmpje over de rol van het LBIO